“Leerkrachten kunnen dit niet alleen”: VGC zet met inspiratiedag in op meer en bredere samenwerking tussen onderwijs en welzijn.

Vandaag kwamen 140 professionals uit onderwijs en welzijn samen in GC De Rinck in Anderlecht voor een eerste inspiratiedag rond welzijn op school, georganiseerd door de Vlaamse Gemeenschapscommissie. De aanleiding is urgent: in de Nederlandstalige scholen van Brussel, waar elke schooldag samen meer dan 50.000 kinderen en jongeren les volgen, krijgen schoolteams te maken met een groeiende stroom aan welzijnsvragen. Armoede, taaldiversiteit en complexe thuissituaties maken die vragen meer en meer zichtbaar en prangend, en de nood aan een gecoördineerd antwoord steeds groter. Welzijnsorganisaties en scholen werken in Brussel al langer samen, maar die samenwerking is vaak versnipperd, afhankelijk van tijdelijke projectsubsidies en niet structureel verankerd. Wie de weg niet kent, vindt de hulp niet. Vandaag zette de Vlaamse Gemeenschapscommissie een eerste grote stap om daar verandering in te brengen.

"Veel kinderen komen naar school met zorgen die veel groter zijn dan hun schooltas. Leerkrachten zien dat, maar kunnen dat niet alleen oplossen. Ouders zitten zelf ook met hulpvragen, maar weten vaak niet waar ze die kunnen stellen. Daarom brengen we met deze inspiratiedag de mensen samen die nu al het verschil maken: scholen, welzijnswerkers en gezinnen. We verzamelen de vele goede praktijken die er al zijn en bespreken hoe we die kunnen verduurzamen om de brug tussen en onderwijs te versterken. Want als je kinderen wil helpen, moet je ook hun omgeving ondersteunen", zegt Elke Van den Brandt, VGC-collegevoorzitter bevoegd voor Welzijn.

“Een kind kan pas leren en zich ontplooien als het goed zit in zijn hoofd en thuis. In Brussel komen armoede, stress en hulpvragen vaak mee de school binnen. Welzijn is geen kernopdracht van onderwijs, maar het is wél een voorwaarde om te leren. Leerkrachten moeten geen hulpverleners worden: hun kerntaak is kwaliteitsvol onderwijs. Wat we wel moeten doen, is schoolteams ontzorgen en welzijnsexpertise snel en schoolnabij laten aansluiten, zodat kinderen kunnen leren en leerkrachten hun job kunnen doen”, zegt minister Dirk De Smedt, VGC-collegelid bevoegd voor Onderwijs in Brussel.

GC De Rinck in Anderlecht was het decor voor de inspiratiedag "De school als partner in welzijnsvragen". Leerkrachten, directeurs, maatschappelijk werkers, brugfiguren, beleidsmakers en onderzoekers zakten af naar Anderlecht voor een volledige studiedag die om 9u30 van start ging. 's Ochtends schetsten onderzoekers van HoGent en Odisee Hogeschool de theoretische kaders: wat weten we over vindplaatsgericht werken, over de rol van de school als sociaal knooppunt, en over de grenzen en mogelijkheden van samenwerking tussen onderwijs en welzijn?

Daarna volgden zeven parallelle workshops, elk geleid door organisaties die dagelijks op de werkvloer staan. Van het herkennen van signalen van armoede en diversiteit op school, over outreachend werken met gezinnen en heldere communicatie met ouders, tot de balans tussen de rollen van school, CLB en welzijnswerk. De namiddag stond in het teken van uitwisseling, met fictieve maar herkenbare casussen gebaseerd op de Brusselse realiteit.

Het slotdebat bracht vier stemmen uit de praktijk samen: Annalisa Gadaleta van CAW Brussel, Peter Callens van i-mens, Kris Raemdonck van Vrienden van het Huizeke en Mieke Reneer, directeur van GVBS Sint-Pieter Sint-Guido in Anderlecht. Zij bogen zich over vragen die de hele dag opdoken: wie draagt de verantwoordelijkheid voor welzijn op school? Hoe voorkom je dat de meest kwetsbare scholen buiten de boot vallen? En wat is er nodig van het beleid om vindplaatsgericht werken de norm te maken in plaats van de uitzondering? Collegevoorzitter Elke Van den Brandt en collegelid Dirk De Smedt sloten de dag af met een vraaggesprek. De dag bracht een reeks concrete Brusselse initiatieven in beeld die tonen hoe die samenwerking tussen onderwijs en welzijn er in de praktijk al uitziet. Ze hebben allemaal iets gemeen: ze gaan naar de mensen toe, in plaats van te wachten tot mensen zelf de stap zetten naar hulpverlening.

Volgende stap: een Brusselbreed model

De inspiratiedag kadert in een bredere beleidsambitie. Veel kinderen en jongeren krijgen te maken met onveilige of precaire thuissituaties, mentale zorgen, psychiatrische problemen of omgevingen die niet aangepast zijn aan hun handicap of zorgnoden. De VGC erkent dat een structureel verankerde wisselwerking tussen beide sectoren noodzakelijk is, als randvoorwaarde voor kwaliteitsvol onderwijs.

Concreet wil de VGC samen met de relevante partners een nieuw, Brusselbreed model uitwerken om hulpvragen van kinderen, jongeren en ouders zo adequaat mogelijk te beantwoorden. Dat model moet zorgen voor snelle en gerichte doorverwijzing, zodat ouders sneller de weg vinden naar de juiste hulp. De dienstverlening moet structureel verankerd worden binnen de scholen zodat school, gezin en gemeenschap met elkaar verbonden zijn.